De Nationale Identiteit van Australië

Frederick McCubbin (1904), The pioneer, olie of canvas 225 * 296 cm.

Frederick McCubbin (1904), The pioneer, olie of canvas 225 * 296 cm. (Source: Wikimedia Commons).

In de cursus Images of Australia van de Australische open universiteit wordt de vraag gesteld wat het betekent om een Australiër te zijn. Men probeert deze vraag te beantwoorden door beelden uit de populaire cultuur te analyseren. Met name de spanning tussen de stereotypen en de waargenomen werkelijkheid wordt in deze cursus gethematiseerd.

In Australië heeft men een sterk het besef van het verleden, bijna ieder dorp heeft zijn eigen historische kring en het land is gevuld met streekmusea. Maar op een enkele uitzondering na worden in deze musea de oorspronkelijke bewoners, de zogenaamde Aboriginals, genegeerd. Vaak wordt zelf beweert dat er helemaal geen mensen waren toen de eerste blanken arriveerden.

Het zelfbeeld van Australiërs is dan ook voornamelijk gebaseerd op de Europese  ‘verovering’ van het woeste land. De beelden van de wildernis (de bush) domineren in de beeldvorming over Australië met de film Crocodile Dundee (Peter Faiman, 1986) as vrolijk, maar bedenkelijk hoogte punt.

Deze dominantie van het platteland in de beeldvorming is echter paradoxaal aangezien tegenwoordig en ook in het verleden het overgrote deel van de bevolking in stedelijke gebieden woonde.

Deze geromantiseerde visie is tot stand gekomen in de laatste decennia van de negentiende eeuw, toen er voor het eerst het aantal personen dat geboren was in het land het aantal immigranten oversteeg. Het waren toen vooral schrijvers en schilders van de Heidelberg School die deze beeldvorming hebben versterkt. Deze romantische stroming in de Australische kunst portretteerde een ideaal beeld van de wildernis. De leden van deze stroming waren echter allen stedelingen die op de bush een perfecte wereld projecteerden, een perfecte wereld die zij in de steden blijkbaar niet konden vinden.

Marylin Armstrong, Larapinta Dreaming, acryl on canvas (63 x 41 cm). Private collection.

Marylin Armstrong, Larapinta Dreaming, acryl on canvas (63 x 41 cm). Privé collectie.

Australië is een land dat worstelt met haar nationale identiteit. Een minderheid van de bevolking bestaat uit de oorspronkelijke bewoners, die echter een steeds luider stem hebben in diverse aangelegenheden. Tevens zijn vanaf de tweede wereldoorlog grote aantallen immigranten uit diverse windhoeken, Nederland, aangekomen die de dominantie van de Engelse cultuur heeft aangetast.

De bush is echter nog steeds de centrale notie in de nationale beeldvorming in Australië. Men gebruikt deze stereotypen voornamelijk om allerlei producten te verkopen, het is dan ook vooral de reclamebureaus die tegenwoordig veelvuldig gebruik maken van thema’s uit de bush.

Australië identificeert zich ook steeds meer met de cultuur van de oorspronkelijke bewoners, de typische abstracte kunst van de bewoners van Centraal-Australië en de overbekende geluiden van de didgeridoo. Dit is echter een sterke vereenvoudiging van de cultuur van de oorspronkelijke bewoners. De cultuur van deze oerbewoners is niet makkelijk te veralgemeniseren aangezien er voordat de Engelsen hier landden vele honderden verschillende stammen waren, ieder met hun eigen identiteit.

Maar wat is de werkelijke identiteit van Australië, gaat het in de eerste plaats over de oorspronkelijke bewoners die dit continent reeds vijftigduizend jaar hebben bewoond of dient Australië gezien te worden als een land dat is opgebouwd vanuit het niets, een terra nullius.

Het is aldus niet makkelijk, zo niet onmogelijk om de nationale identiteit van Australië in één beeld te vatten. De Australische samenleving is een complexe structuur waarin de oorspronkelijke bewoners, de afstammelingen van de Engelse kolonisators en de immigranten uit andere landen ieder hun eigen rol spelen. De nationale identiteit van Australië is een dynamisch begrip dat steeds weer aan verandering onderhevig zal zijn.

Het enige dat alle Australiërs  min of meer bindt is de liefde voor de sport. Als een Australische atleet haar land vertegenwoordigd staat plotseling iedereen achter hetzelfde doel. Het is dan ook interessant om te zien hoe de Australië zich tijdens de komende Olympische Spelen in Sydney zal gaan presenteren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *