De Bataafse Tak

1798bataafscherepubliekDe twee oudste zoons van Petrus Prevaes en Barbara van de Born (zie Gronsveldse Stam) vertrekken omstreeks 1791 uit het Graafschap Gronsveld en vestigen zich in de Republiek der Verenigde Nederlanden. De Republiek wordt, na de inval van de Fransen, in 1795 opgeheven en wordt vanaf dan tot 1806 de Bataafse Republiek genoemd, alwaar deze tak van de familie naar is genoemd.

De Bataafse tak is in beginne een militaire familie; Petrus en Joannes gaan beiden naar ‘s-Hertogenbosch om aldaar in het leger te dienen. Petrus heeft geen mannelijke nakomelingen. Twee zonen van Joannes Franciscus volgen in hun vaders voetsporen en ook in de derde generatie vinden we nog een militair.

Volgens de volkstelling van 31 mei 1947 woonden er toen tien personen met de naam Prevaes buiten Limburg. Vier personen in Ede, Gelderland, twee in de stad Utrecht en vier in Amsterdam.1 Deze tak van de familie is tegenwoordig echter uitgestorven aangezien er geen mannelijke naamdragers meer zijn.2

Overzicht van de Bataafse Tak van de familie Prevaes.

Overzicht van de Bataafse Tak van de familie Prevaes.

Eerste Generatie

Ia. Petrus (Pieter) Prevaes (Prevoo, Prevoe, Provo), geboren circa 1766, overleden op 23 april 1812 te Arnhem. Zoon van Joannes Petrus Prevaes en Barbara van den Boorn, zie Gronsveldse Stam (IIId). Hij is vóór 1791 naar het noorden verhuisd aangezien hij bij de doop van zijn nichtje Johanna van den Berg wordt vervangen door zijn broer Johannes.

Petrus is circa 1791 gehuwd voor de kerk met Hendrina (Henrica) Amerveld. Uit dit huwelijk zijn twee kinderen geboren:3 Zij is op 22 oktober 1794 in Wilp (Achterhoek) begraven. Haar man Pieter Prevoo was op dat moment kanonnier in Amsterdam.4

  1. Petronella Prevost, gedoopt op 25 december 1792 in de St. Jan’s parochie te ‘s-Hertogenbosch (getuigen: Franciscus Prevost & Theodora Nieuwland). Overleden voor 1794.
  2. Petronella Prevoo (Prevo), gedoopt op 24 juli 1794 in de RK Kerk De Pool te Amsterdam (getuigen Pieter Krocher & Anna Spronk). Gehuwd op 22-jarige leeftijd op 5 december 1816 te Deventer met Gerardus Rondeel, 27 jarige smid, geboren op 26 december 1788 te Deventer, overleden op op 13 december 1868 te Arnhem op 79-jarige leeftijd. Zoon van Reijndert Rondeel en Joanna Waanders.

Petrus is opnieuw gehuwd voor de kerk op 5 juni 1799 te Arnhem met Alijda Rokers, geboren circa 1767 te Arnhem. Alijdis is eind 1798 gescheiden van Arend Schraan. Voor 1971 waren er vier redenen voor een echtscheiding: overspel, verkwisting, veroordeling en mishandeling. Als mensen wilden scheiden beschuldigde men elkaar vaak van overspel, soms werd er zelfs een derde vrouw of man in betrokken om de rechter te beïnvloeden. De reden van deze echtscheiding is waarschijnlijk overspel, gezien de geboorte van Francisca, die in 1797 geboren is. Uit het tweede huwelijk:5

  1. Francisca Prevo, gedoopt op 27 april 1797 te Arnhem, buitenechtelijk. Zij is waarschijnlijk de reden van de echtscheiding van haar moeder.
  2. Maria Prevo, gedoopt op 21 september 1799 te Arnhem.
  3. Joannes Prevo, gedoopt op 21 september 1799 te Arnhem, begraven op 6 oktober 1799 aldaar, vijftien dagen oud.
  4. Francina Prevo, gedoopt op 15 december 1800 te Arnhem.
  5. Wilhelmina Prevaes, gedoopt op 11 maart 1803 te Arnhem. Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 2 mei 1827 te ‘s-Gravenhage met Johannes Vervoort.

Petrus was niet aanwezig bij de verkoop van de boedel van zijn moeder in 1804, volgens de notariële akte woonde hij toen in Arnhem.6

In februari 1805 is een onbekende dochter van ene Piet Prevoo in Arnhem begraven, het is niet bekend om wie het hier gaat.7

Petrus is voor de derde maal gehuwd op 10 november 1805 te Arnhem met Clasina (Catrina) Weerts, geboren circa 1769 te Arnhem. Petrus overlijdt op 23 April 1812 te Arnhem en Clasina volgt hem elf jaar later op 9 oktober 1823 aldaar. Uit dit huwelijk zijn geen kinderen geboren.8

Stadsgezicht Den Bosch. Door Von Bonstetten

Stadsgezicht Den Boschomstreeks 1820 door August Von Bonstetten.

De naam Prevaes wordt door de nakomelingen van Petrus niet verder voortgezet. Joannes Franciscus is aldus de stamvader van de Bataafse Tak, die zich als volgt verder ontwikkeld:

Ib. Joannes Franciscus Prevaes, kanonnier, landbouwer en branderknecht, gedoopt op 21 april 1767 te Heugem (getuigen: Wilhelmus & Agnes Prevaes), overleden op 4 juni 1839 te ‘s-Hertogenbosch op 72-jarige leeftijd. Zoon van Joannes Petrus Prevaes en Barbara van den Boorn, zie Gronsveldse Stam (IIId).

Joannes Franciscus was kanonnier in de compagnie van kapitein Bentley in het garnizoen te ‘s-Hertogenbosch. Waarschijnlijk in het Luxemburg-Limburgs contingent.9 Voorheen was hij gelegerd te Deventer.

Ondertrouwd op 12 november 1791 te ‘s-Hertogenbosch, gehuwd voor de kerk op 24-jarige leeftijd op 4 december 1791 aldaar met Theodora (Dirkje) Nieuwland, geboren te Rosmalen, overleden op 10 mei 1814 te ‘s-Hertogenbosch. Weduwe van Jacobus van der Biesen (begraven op 2 februari 1790 te ‘s-Hertogenbosch).

Gehuwd op 47-jarige leeftijd op 19 november 1814 te ‘s-Hertogenbosch met Wilhelmina Bokhoven, geboren circa 1788 te Vlijmen. Dochter van Roelandus Johannes van Bokhoven en Mechtelina Cornelia van de Grind. Overleden op 10 januari 1855 te ‘s-Hertogenbosch. Uit het tweede huwelijk:

  1. Theodorus Petrus Prevaes, geboren op 15 september 1815 te ‘s-Hertogenbosch, overleden op 23 mei 1816 aldaar, acht maanden oud.
  2. Joanna Francijna Prevaes, breister, geboren op 28 mei 1817 te ‘s-Hertogenbosch, overleden op 22 mei 1888 aldaar op 70-jarige leeftijd. Buitenechtelijk kind, Joanna Christina. Geboren op 10 november 1837 te ‘s-Hertogenbosch. Gehuwd op 22-jarige leeftijd op 16 november 1839 te ‘s-Hertogenbosch (getuigen: Josephus Konings, (hovenier, 37 jaar), Willem Hendrik Wols (mandenmaker, 38 jaar), Petrus Brante (mandenmaker, 32 jaar) en Adam van Grisven (mandenmaker, 29 jaar)). Echtgenoot is Johannes Castelijn, 24 jaar oud, olieslagerknecht, geboren op 31 augustus 1815 te ‘s-Hertogenbosch. Zoon van Joannes Castelijn en Petronilla Helvoirt. Overleden voor 1884.10 Joanna Christina wordt door de ouders als wettige en natuurlijke dochter erkent. Uit dit huwelijk zijn verder nog twaalf kinderen geboren.
  3. Petrus Wilhelmus Prevaes, geboren op 7 januari 1820 te ‘s-Hertogenbosch (zie IIa).
  4. Johannes Mathias Prevaes, geboren op 9 juli 1822 te ‘s-Hertogenbosch (zie IIb).
Geboorteakte Johannes Mathias Prevaes. (Rijksarchief Noord Brabant, Archief Burgerlijke Stand.)

Geboorteakte Johannes Mathias Prevaes.11

  1. Johannes Franciscus Prevaes, geboren op 30 december 1824 te ‘s-Hertogenbosch. Johannes is op 6 mei 1851 met de Sara Alida Maris vertrokken naar de koloniën in de oost. Lang heeft zijn avontuur niet geduurd aangezien hij 6 december van dat jaar in Weltevreden, een voorstad van Batavia, overleden is.12
  2. Elisabeth Prevaes, geboren op 6 april 1829 te ‘s-Hertogenbosch, overleden op 27 september 1859 aldaar op 30-jarige leeftijd. Buitenechtelijke zoon, Petrus Prevaes, geboren op 21 maart 1851 te ‘s-Hertogenbosch. Overleden op 6 december 1852 aldaar. Elisabeth heeft twee buitenechtelijke kinderen. Petrus Prevaes, geboren op 21 maart 1851 te ’s -Hertogenbosch, overleden aldaar een jaar later op 6 december 1852. Joannes Prevaes, geboren op 24 januari 1854 te s’-Hertogenbosch. Elisabeth is gehuwd op 27-jarige leeftijd op 20 september 1856 te ‘s-Hertogenbosch met Petrus Arens, 28 jaar oud, aldaar geboren op 25 december 1827. Petrus was een zoon van Gerardus Arens en Anna Maria Fugt.

Joannes Franciscus was regelmatig bij zijn familie in Limburg op bezoek. In 1804 is hij aanwezig bij het opstellen van de reeds enkele malen genoemde notariële akte en in 1818 komt hij voor op de geboorteakte en het doopceel van zijn neefje François Prevos. Het reizen in Napoleons tijd was een avontuurlijke en soms hachelijke onderneming. In principe waren er twee manieren om lange reizen te ondernemen, de postkoets of de trekschuit.13

Trekschuit crcirca 1810

Trekschuit crcirca 1810

In het jaar 1818 vertrokken vanuit Maastricht dagelijks postkoetsen naar ‘s-Hertogenbosch. In de almanak van dat jaar wordt vermeld dat er in de zomer drie ritten per week waren en in de winter twee ritten per week. Het reizen met de postkoets was, gezien de slechte staat van de wegen, niet erg comfortabel. De totale reis van ‘s-Hertogenbosch naar Maastricht duurde één volledige dag.14

Tweede Generatie

De zonen van Joannes Franciscus volgen in hun vaders voetstappen en dienen beiden in het leger. De eerste zoon, Petrus Wilhelmus, blijft in het noorden wonen, terwijl Joannes Matheus terug gaat naar de geboortegrond van zijn ouders.

IIa. Petrus Wilhelmus Prevaes, schipper, kanonnier eerste klas (1870) en oppasser (1885–1899), geboren op 7 januari 1820 te ‘s-Hertogenbosch, zoon van Joannes Franciscus Prevaes en Wilhelmina Bokhoven (zie Ib). Gehuwd op 34-jarige leeftijd op 14 juni 1854 te Utrecht met:

Anna Maria Diemel, 23 jaar oud, naaister, geboren op 26 mei 1831 te Utrecht, dochter van Wilhelmus Josephus Diemel en Meta Poedinouw. In 1855 verhuisd het gezin naar ‘s-Gravenhage, een jaar later terug naar Utrecht. In 1860 woont het gezin in het militair logement in de St. Nicolaas kazerne te Utrecht. Ze hebben een inwonende dienstbode, de in 1853 te Utrecht geborene Jacoba Visser. Ze bleef aan tot 1858 waarna ze vertrok naar Rotterdam. Ze werd opgevolgd door Maria Helena Steppe (geboren op 22 juni 1836 te Amsterdam).15 Uit dit huwelijk:

  1. Petrus Wilhelmus Prevaes, geboren op 29 december 1853 te Utrecht (zie IIIa).
  2. Wilhelmus Josephus Prevaes, geboren op 27 februari 1855 te Utrecht, overleden op 5 juni 1855 aldaar, veertien weken oud.
  3. Anna Maria Prevaes, geboren op 31 januari 1856 te ‘s-Gravenhage, overleden op 22 oktober 1880 te Arnhem op 24‑jarige leeftijd. Gehuwd op 20‑jarige leeftijd op 10 januari 1877 te Arnhem met Georgius Schill, schoenmaker (1877), geboren circa 1856, zoon van Bernardus Schill, schoenmaker, en Catharina Wiggers. Anna Maria is gescheiden na 22 jaar huwelijk op 20 februari 1899 te Arnhem en is twee jaar later, gehuwd op 24 april 1901 te Arnhem met Gerrit van den Born, arbeider, geboren circa 1838 te Renkum, overleden op 22 september 1915 te Velp. Drievoudig weduwnaar van Christina Wilhelmina Broekhuizen, Hendrikka Jeltink en Gerritje Karman (Genlias). Zoon van Gerrit van den Born, arbeider, en Antonia Ubbink.
  4. Aletta Maria Prevaes, geboren op 29 oktober 1857 te Utrecht, overleden op 14 augustus 1858 aldaar, 9½ maand oud.
  5. Franciscus Wilhelmus Prevaes, geboren op 16 januari 1859 te Utrecht, overleden op 2 april 1860 aldaar op 1-jarige leeftijd.
  6. Wilhelmina Maria Prevaes, geboren op 6 mei 1860 te Utrecht, overleden op 1 november 1885 te Arnhem op 25-jarige leeftijd.
  7. Franciscus Wilhelmus Prevaes, geboren op 9 augustus 1861 te Utrecht (zie IIIb).
  8. Alida Aletta Prevaes, geboren op 17 maart 1863 te Utrecht.
  9. Adrianus Franciscus  Prevaes, geboren maart 1867, overleden op 3 augustus 1868 te Amersfoort.
  10. Clasina Catharina Prevaes, geboren op 13 oktober 1869 te Arnhem,16 overleden op 6 maart 1870 aldaar, nog geen vijf maanden oud.

IIb. Johannes Mathias Prevaes, kanonnier, arbeider, geboren op 9 juli 1822 te ‘s-Hertogenbosch. Gepasporteert kanonnier in het tweede regiment vesting artillerie Maastricht, voorheen gelegerd te Brielle. Sinds 1850 woonachtig in Maastricht. Zoon van Joannes Franciscus Prevaes en Wilhelmina Bokhoven (zie Ib). Gehuwd op 28-jarige leeftijd op 19 september 1850 te Maastricht met:

Maria Joanna Vaessens, werkster, geboren 1810 te Itteren. Dochter van Willem Vaessens (sluismeester) en Maria Catharina Vinken (overleden voor 1850). Weduwe van Pieter Stock, fuselier in het Franse leger (4e comp. 2e batt. 1e Regiment No. 6892). Gesneuveld op 2 maart 1846 in Noord-Afrika. Het gezin woonde samen met Martinus en Maria Stok (waarschijnlijk broer en zus) in Maastricht.17 Uit dit huwelijk:

  1. Hubertina Catharina Prevaes, geboren op 21 augustus 1854 te Maastricht, overleden op 11 september 1854 aldaar, 21 dagen oud.

Derde Generatie

IIIa. Petrus Wilhelmus Prevaes, sergeant infanterie (1884), geboren op 29 december 1853 te Utrecht. Wordt in het bevolkingsregister van Utrecht ingeschreven onder de naam Petrus Wilhelmus Diemel, zijn geboorteakte vermeldt echter de naam Prevaes. In de huwelijksakte van zijn ouders wordt Petrus Wilhelmus officieel erkent door zijn vader. Zoon van Petrus Wilhelmus Prevaes en Anna Maria Diemel (zie IIa).

Gehuwd op 30-jarige leeftijd op 29 november 1884 te Doesburg met Geertruida Martens, 23 jaar oud, geboren op 9 juli 1861 te Doesburg. Dochter van Reinder Martens en Elizabeth Buijting.

Extract van de kaart van Doesburg in de Gemeente-Atlas van Nederland (ca. 1868).

Extract van de kaart van Doesburg in de Gemeente-Atlas van Nederland (ca. 1868).

Uit dit huwelijk zijn drie kinderen geboren:

  1. Petronella Elisabeth Prevaes, strijkster, geboren op 9 maart 1885 te Doesburg, overleden op 21 januari 1973 te Utrecht op 87-jarige leeftijd.
  2. Petrus Wilhelmus Prevaes, bankwerker, fietsenmaker en grondwerker, geboren op 1 maart 1887 te Arnhem, overleden op 24 augustus 1977 te Utrecht op 90-jarige leeftijd. Woonde samen met zijn zus te Utrecht.
  3. Franciscus Martinus Reinoldus Prevaes, geboren op 29 april 1889 te Arnhem (zie IVa).
Voorkant persoonskaart van Petronella Elisabeth Prevaes. (CBG, Persoonskaarten Prevaes.)

Voorkant persoonskaart van Petronella Elisabeth Prevaes.18

IIIb. Franciscus Wilhelmus Prevaes, geboren op 9 augustus 1861 te Utrecht, overleden op 18 januari 1954 te Ede op 92-jarige leeftijd, zoon van Petrus Wilhelmus Prevaes en Anna Maria Diemel (zie IIa). Gehuwd op 58-jarige leeftijd op 3 maart 1920 te Arnhem met:

Wilhelmina Theodora Schipper, 50 jaar oud, geboren op 7 augustus 1869 te Arnhem. Dochter van Johannes Hendrikus Schipper en Antonia Homburger, overleden op 28 juni 1944 te Ede op 74-jarige leeftijd, begraven te Wolfheze.19 Weduwe van Johannes van Wichen. Gehuwd op 30 december 1892. Uit het eerste huwelijk van Wilhelmina is een zoon geboren.20 Uit dit huwelijk:

  1. Franciscus Wilhelmus Prevaes, geboren op 5 december 1903 te Arnhem (zie IVb).

Vierde Generatie

IVa. Franciscus Martinus Reinoldus Prevaes, arbeider bij de Nederlandse spoorwegen, geboren op 29 april 1889 te Arnhem, overleden op 30 september 1967 te Amsterdam op 78-jarige leeftijd, zoon van Petrus Wilhelmus Prevaes en Geertruida Martens (zie IIIa). Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 21 mei 1913 te Amsterdam met:

Maria Cornelia Leenards, 25 jaar oud, geboren op 20 mei 1888 te ‘s-Hertogenbosch. Uit dit huwelijk:

  1. Petrus Wilhelmus Franciscus Prevaes, geboren op 13 maart 1913 te Utrecht. Petrus ging naar de lagere technische school waar hij machinaal bankwerken leerde. Hij werd later plaatwerker. In 1933 is hij goedgekeurd voor de dienstplicht. Hij was 1.808m lang en had een gewicht 65kg. Na zes weken dienstplicht is hij op 29 juli 1933 afgezwaaid.21 Petrus is gehuwd op 20 mei 1936. Uit dit huwelijk zijn waarschijnlijk twee kinderen geboren.22

IVb. Franciscus Wilhelmus Prevaes, geboren op 5 december 1903 te Arnhem, overleden op 16 oktober 1997 te Ede op 93-jarige leeftijd. Zoon van Franciscus Wilhelmus Prevaes en Wilhelmina Theodora Schipper (zie IIIb). Gehuwd op 23-jarige leeftijd op 3 augustus 1927 met Antje van Ingen, overleden op 18 april 1990 te Ede.23

Gelders Archief. Fotocollectie Jaquet, nr. 1534 - 130.

Anonieme geallieerde militairen in de Van Pallandtstraat in Arnhemin 1945.24

Uit dit huwelijk zijn twee kinderen geboren:

  1. Overlijdensadvertentie Joe Makichkiweh.

    Overlijdensadvertentie Joe Makichkiweh.25

    Hendrina Wilhelmina (Hennie) Prevaes, geboren op 8 januari 1928 te Arnhem. Verloofde van Joe Makichkiweh (Royal Winnipeg Rifles, Canada). Hij overlijdt in 1945 aan de gevolgen van een auto-ongeval in Engeland. Hendrina is op 29 maart 1952 gehuwd met Hendrik van Mierle.26

  2. Francisca Wilhelmina Prevaes, geboren op 21 december 1938.

| Inhoud | Vorige | Volgende |

Noten


  1. P.J. Meertens (red.), Nederlands repertorium van familienamen. IV Utrecht (Assen 1967); Nederlands repertorium van familienamen. VII Amsterdam (Assen 1970); Nederlands repertorium van familienamen. VIII Gelderland (Assen 1971). 

  2. Jan van Mierle. 

  3. Pieter van de Sanden. 

  4. Onderzoek Betsy Eimers

  5. Ibidem. 

  6. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Archief notaris Henry Roossen, inv. nr. 295, akte 16 (12 november 1804). 

  7. Pieter van de Sanden. 

  8. Ibidem. 

  9. C.J. Gudde, Vier eeuwen geschiedenis van het garnizoen van ´s-Hertogenbosch (´s-Hertogenbosch 1958). 

  10. Marvin Brandes, Parenteel van Antonius Castelijn (juli 2004). 

  11. Rijksarchief Noord Brabant, Archief Burgerlijke Stand. 

  12. Konkinklijke Bibliotheek, Krantenarchief. Nederlandsche Staatscourant, 23 juni 1853. 

  13. Kees Boschma, Reizen in Napoleons tijd (Abcoude 1992). 

  14. Almanach de la province de Limbourg pour l´année 1818 (Maastricht 1817). 

  15. Utrechts Archief, Bevolkingsregister Utrecht 1850–1860. 

  16. Family History Library, IGI Europe, www.familysearch.org (oktober 2000). 

  17. GA Maastricht, Bevolkingsregister Maastricht 1850-1860, nr. 7-1259. 

  18. CBG, Persoonskaarten Prevaes. 

  19. CBG, Familieadvertenties Prevaes

  20. Jan van Mierle. 

  21. Militieregisters.nl 

  22. Jan van Mierle. 

  23. Ibidem. 

  24. Gelders Archief. Fotocollectie Jaquet, nr. 1534-130. 

  25. CBG, Familieadvertenties Prevaes. 

  26. Ibidem. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *