De Franse Tijd

Napoleon steekt de Grote St. Bernardpas over (1800)

Napoleon steekt de Grote St. Bernardpas over (1800) door Jacques-Louis David.

De Franse revolutie van 1792 betekende het einde van het zogenaamde Ancien Régime. Na enige roerige jaren kwam ook Limburg door toedoen van de Franse legers, die in 1794 de Zuidelijke Nederlanden veroverden, in de ban van de Revolutie. Op de 9 Vendémiare van het jaar IV van de Republiek (1 oktober 1795)1 werd het departement Nedermaas (Meuse-Inférieure), met als hoofdstad Maastricht, ingelijfd bij Frankrijk.

De Franse tijd vormt in de geschiedenis van Nederland en in deze familie-geschiedenis een scharnierpunt. De inlijving bij de Franse Republiek betekende voor onze regio het begin van een nieuw tijdperk en voor de familie Prevaes een periode van afsplitsing.

Joannes Prevaes is de stamvader van de tegenwoordige families Prevaes, Prevos en Prevaas. Zijn twee broers zijn naar Brabant getrokken (zie de Bataafse Tak), maar deze take van de familie is inmiddels verdwenen. Uit zijn eerste huwelijk worden drie zoons geboren. De oudste van deze twee wordt de stamvader van de huidige familie Prevaes, van waaruit tevens de familie Prevaas is voortgekomen. Zijn tweede zoon vertrekt naar België en zijn derde zoon heeft slechts één dochter. Uit het tweede huwelijk van Joannes worden twee zoons geboren die het tot volwassenheid brengen. De eerste van deze twee wordt de stamvader van een tweede tak van de familie Prevaes en zijn tweede zoon wordt de stamvader van de familie Prevos.

I Joannes (Jean, Jan) Prevaes (Provaes, Provost), dagloner, gedoopt op 12 juli 1774 te Heugem (getuigen: Joannes van den Born & Anna Colleij i.p.v. Margarita Prevaes), overleden op 1 maart 1838 te Heer op 63-jarige leeftijd. Verkoopt in 1804 zijn erfdeel van de nalatenschap van zijn moeder aan zijn jongste broer Mathias Prevaes.2 Ingeschreven in de Franse Conscriptieregisters in 1798. Lengte 1,679 meter, landbouwer te Gronsveld.3 Zoon van Joannes Petrus Prevaes en Barbara van den Boorn, zie Hoofdstuk III.

Joannes is gehuwd op 24-jarige leeftijd op 19 mei 1799 te Heer (getuigen: Broer Henry van de Weijer, 26 jaar, dagloner te Heer. Jean Goossens, 28 jaar, schoenmaker te Heugem. Pierre Goossens, 33 jaar, schoenmaker. Anne Elisabeth Scheepers, 23 jaar, wonende te Heer) met Maria Catharina van de Weijer, 31 jaar oud, gedoopt op 22 december 1767 te Heer (getuigen: Joannes Slijpen & Maria Catharina Huveneers), overleden op 8 februari 1809 te Heer en Keer op 41-jarige leeftijd, dochter van Henricus van de Weijer en Eva Tans. Uit het eerste huwelijk:

  1. Henricus Prevaes, geboren op 14 maart 1800 (9 ventose VIII) te Heer, zie Hoofdstuk VI.
  2. Petrus Prevaes, geboren op 3 augustus 1804 (15 Thermidor XII) te Heer, zie Hoofdstuk VI.
  3. Hubertus Prevaes, geboren op 22 maart 1808 te Heer, zie Hoofdstuk VI.

Negen maanden na het overlijden van zijn eerste vrouw trouwt Joannes op 4 november 1809 te Heer met Joanna Maria (Maria Catharina) Habets. Ze is een 31 jarige dienstmeid, gedoopt op 21 september 1778 te Amby (getuigen: Margarita Maria Anna Lours Nolde & Adamus Petrus Vaessen Brouns), overleden op 19 augustus 1848 te Heer op 69-jarige leeftijd. Dochter van Jacobus (Jacob) Habets en Joanna Maria Brouns (Brouwers). Uit het tweede huwelijk:

  1. Jacques (Jacobus) Prevos (Prevaes), geboren op 12 oktober 1810 te Heer, zie Hoofdstuk VI.
  2. Anne Maria Prevos, geboren op 6 oktober 1813 te Heer, gedoopt op 6 oktober 1813 aldaar (getuigen: Petrus Habets & Maria Prevaes), overleden op 8 november 1845 te Amby op 32-jarige leeftijd. Gehuwd op 30-jarige leeftijd op 4 november 1843 te Amby met Jan Theodorus Loers (Jan), 38 jaar oud, werkbode, daghuurder, geboren op 11 augustus 1805 te Amby. Signalement: 1 el, 5 palmen lang, hoog voorhoofd, rond gezicht, grijze ogen en een dikke neus. Een matige mond, smalle lippen en blond haar.4 Zoon van Jan Loers en Helena van Geelen. Uit dit huwelijk zijn twee dochters geboren.
  3. Jean (Joannes) Prevos, geboren op 7 april 1815 te Heer, gedoopt op 8 april 1815 aldaar (getuigen: Joannes Gosens & Agatha Habets), overleden op 20 april 1819 te Heer en Keer op 4-jarige leeftijd.
  4. François (Franciscus) Prevos, geboren op 30 mei 1818 te Heer en Keer, gedoopt op 30 mei 1818 te Heer (getuigen: Franciscus Prevaes & Joanna Catharina Habets), overleden op 1 juni 1818 te Heer en Keer, twee dagen oud.
  5. Denis (Dionijsius) Prevos, geboren op 19 december 1819 te Heer. Stamvader van de Familie Prevos.
  6. Maria (Joanna Catharina) Prevos, geboren op 30 april 1824 te Heer, gedoopt op 30 april 1824 aldaar (getuigen: Henricus Calen & Joanna Catharina Habets), overleden op 11 maart 1905 te Maarland op 80-jarige leeftijd. In 1895 leent zij van de broer van haar overleden echtgenoot een bedrag van 144 gulden. Het bedrag dient binnen twee jaar te zijn terugbetaald, met een jaarlijkse rente van 3%. Haar huis te Maarland (Eijsden sectie B, nrs. 448 en 449) dient als onderpand.5 Gehuwd op 25-jarige leeftijd op 27 september 1849 te Eijsden met Michael Huijnen, 44 jaar oud, dagloner en molenknecht, geboren op 3 juni 1805 te Maarland (14 Prairial XIII) overleden op 2 december 1886 te Maarland op 81-jarige leeftijd. Weduwnaar van Anna Dolmans, gehuwd op 21 november 1833 te Eijsden, overleden op 22 december 1848 aldaar. Uit dit huwelijk zijn tien kinderen geboren, waarvan zeven op jonge leeftijd komen te overlijden.
Geboorteakte Jean Prevos d.d. 7 april 1815.

Geboorteakte Jean Prevos d.d. 7 april 1815.6

Het gezin woonde aan de Klinkenberg te Heer in een huis met tuin en weide, zeven grote en enige kleine roeden groot.7 Het huis lag ten westen van het voetpad naar Keer, aan de zijde van Maastricht, naast het Scharnderbroek.8.

De Klinkenberg was een aantrekkelijke plaats om te wonen. Het ligt ongeveer drie meter boven het niveau van het Scharnderbroek. Bij hoowater van de Maas stonden zowel het Heerder- als het Scharnderbroek onder water, terwijl men op de Klinkenberg hoog en droog zat.9 De pachter van deze hoeve was Walterus Pleumeckers. Zijn eerste vrouw was Maria Habets, een nicht van Maria Catharina.10

| Inhoud | Vorige | Volgende |

Noten


  1. Franse Republikeinse kalender, deze bleef in gebruik tot 31 december 1805. 

  2. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Archief Notaris Henry Roossen, inv. nr. 295, akte 16 (12 november 1804). 

  3. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Frans Archief, inv. nr. 467, nr. 98. 

  4. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Huwelijkse Bijlagen Amby, 1843. 

  5. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Archief notaris de Cleijn, inv. nr. 8152, akte 55 (25 maart 1895). 

  6. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Archief Burgerlijke Stand Heer en Keer. 

  7. Regionaal Historisch Centrum Limburg, Memorie van Successie, Maria Catharina Habets. 

  8. Sectie A, 1398, 1399 

  9.  Ger Wijts, ´De Klinkenberg´, ’t Äörke 5 (1999). De beschrijving in J.M. van de Venne, Geschiedenis van Heer (1957), is volgens Wijts achterhaald. 

  10. Ger Eggen, ´Inwonerslijst 1796 (deel 4)´, ´t Äörke 1 (1999) 15. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *